Odbudowa plus w Głuchołazach: nowy most nad Białą Głuchołaską gotowy, rząd wydał 11 mld zł na walkę ze skutkami powodzi

Powódź z 2024 roku – dramatyczne skutki i natychmiastowa reakcja państwa

Wrześniowa powódź 2024 roku dotknęła południowe województwa Polski, a Głuchołazy znalazły się w epicentrum żywiołu. Woda zniszczyła most na rzece Biała Głuchołaska, odcinając miasto od drogi krajowej nr 40 i łącząc dramat setek mieszkańców z ogólnopolską uwagą. Premier Donald Tusk, otwierając nową przeprawę, podkreślił, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mieli szans samodzielnie poradzić sobie z katastrofą. Decyzje o wsparciu zapadały właśnie w tym mieście – symbolem walki o most, który wtedy przegrał z wodą, ale stał się impulsem do jeszcze poważniejszego podejścia do pomocy poszkodowanym.

Dzięki zasobom Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych oraz zaangażowaniu wojska błyskawicznie postawiono most tymczasowy, który przywrócił podstawową komunikację. Jednak trwałe przywrócenie ciągłości drogi krajowej wymagało odbudowy od podstaw – tym razem z myślą o przyszłych ekstremalnych zjawiskach. W trakcie prac wykorzystano doświadczenia z katastrofy, a nowa konstrukcja została zaprojektowana tak, by wytrzymać znacznie większe ciśnienie wody. W samych Głuchołazach rząd przeznaczył na odbudowę 365 mln zł – kwotę, która – jak zaznaczył premier – jest maksymalną możliwą pomocą skoncentrowaną na jednym mieście.

Nowy most wyższy o metr – bezpieczeństwo na pierwszym miejscu

Otwarty w poniedziałek most różni się zasadniczo od swojego poprzednika. Cała konstrukcja została podniesiona o niemal metr w stosunku do starego „mostu Andrzeja”, a oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach przenoszących ciężar na podłoże za umocnieniem wałów koryta rzeki. Dzięki temu obiekt jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne, a jego trwałość została obliczona na dziesięciolecia. Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak podkreślił, że nowa przeprawa usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale też zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu.

Koszt budowy mostu wraz z całą infrastrukturą techniczną wyniósł 65 mln zł. Inwestycja jest przykładem tzw. odbudowy plus – czyli nie tylko przywrócenia stanu sprzed powodzi, ale poprawy jakości i odporności. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński zwrócił uwagę, że most, który dziś został oddany do użytku, jest nowoczesny i przygotowany na wielką wodę. Dla mieszkańców Głuchołaz oznacza to nie tylko komfort codziennego dojazdu do pracy, szkoły czy sklepów, ale przede wszystkim realne zmniejszenie ryzyka odcięcia miasta podczas kolejnych powodzi.

Rekordowy pakiet pomocowy: 11 mld zł na odbudowę regionów

Skala pomocy państwa po powodzi w 2024 roku jest bezprecedensowa. Rząd przeznaczył łącznie 11 mld zł na walkę ze skutkami żywiołu – najwięcej w historii Polski z przeznaczeniem na ten cel. Z tej kwoty ponad 1 mld zł trafił w formie bezpośrednich zasiłków do 62 tys. rodzin. Wsparcie objęło prawie 30 różnych instrumentów – od dotacji na infrastrukturę po zasiłki dla mieszkańców. Premier Tusk podkreślił, że szkody są jeszcze widoczne, ale pomoc nie kończy się na otwarciu mostu: „Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej.”

Ponad 6 mld zł z całego pakietu stanowią środki pozyskane z Funduszy Europejskich, które zostały przekierowane na odbudowę infrastruktury w miejscowościach takich jak Lądek Zdrój, Stronie Śląskie czy Bardo. Wszystkie te samorządy otrzymały wsparcie w ramach jednego, skoordynowanego systemu. Dla mieszkańców oznacza to, że rząd nie tylko sfinansował odbudowę dróg i mostów, ale także programy socjalne, remonty szkół oraz inwestycje w żłobki i place zabaw. Premier zapewnił, że pomoc będzie kontynuowana, a Głuchołazy – podobnie jak inne gminy – mogą liczyć na dalsze środki w kolejnych miesiącach.

Plany na przyszłość: remonty i nowe inwestycje w Głuchołazach

Otwarcie mostu nie jest końcem działań w Głuchołazach. W planach znajduje się remont mostu Świętego Wojciecha oraz prace na terenach rekreacyjnych i w kompleksie sportowym, których łączna wartość wynosi prawie 50 mln zł. Minister Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak zaznaczył, że takie miejscowości jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa. Nowa przeprawa mostowa jest więc elementem szerszego programu modernizacji miasta, który ma nie tylko odbudować to, co zniszczyła woda, ale także stworzyć podstawy dla rozwoju turystyki i gospodarki transgranicznej.

Dla mieszkańców regionu oznacza to, że Głuchołazy wkrótce zyskają nie tylko bezpieczniejsze mosty, ale także odnowione przestrzenie publiczne. W połączeniu z wyższym standardem ochrony przeciwpowodziowej miasto ma szansę stać się wzorem dla innych samorządów borykających się z podobnymi wyzwaniami. Eksperci zwracają uwagę, że podniesienie mostu o metr i zastosowanie masywnych przyczółków to rozwiązania, które mogą być powielane w innych lokalizacjach narażonych na powodzie.

Co to oznacza dla mieszkańców Goleniowa i regionu?

Choć Głuchołazy leżą na południu Polski, doświadczenia z odbudowy po powodzi są ważne także dla mieszkańców Goleniowa i województwa zachodniopomorskiego. Goleniów, położony nad rzeką Iną, wielokrotnie mierzył się z podtopieniami i zagrożeniem powodziowym. Mosty w ciągu drogi krajowej nr 3 oraz lokalne przeprawy są kluczowe dla codziennej komunikacji mieszkańców i transportu towarów. Rządowy pakiet pomocowy pokazuje, że państwo może szybko i skutecznie reagować na katastrofy naturalne, uruchamiając fundusze zarówno z budżetu centralnego, jak i z Funduszy Europejskich.

Dla lokalnych samorządów oznacza to możliwość aplikowania o podobne wsparcie w przypadku wystąpienia zagrożenia. W Goleniowie warto przyjrzeć się rozwiązaniom zastosowanym w Głuchołazach – podniesienie konstrukcji mostu o metr, wzmocnienie przyczółków i zabezpieczenie wałów to standard, który może być wdrożony także przy okazji modernizacji mostów na Inie. Decyzja o przeznaczeniu 365 mln zł na jedno miasto pokazuje, że rząd jest gotów koncentrować środki tam, gdzie skala zniszczeń jest największa. Dla mieszkańców Goleniowa to sygnał, że w razie potrzeby mogą liczyć na podobną solidarność i realne działanie – nie tylko tymczasowe prowizorium, ale trwałą odbudowę plus.

„Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście.”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

„Most, który dziś otwieramy jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę.”

Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

„Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne.”

Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury

„Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa.”

Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych

• Łączna wartość pomocy rządowej po powodzi – 11 mld zł, w tym 6 mld zł z Funduszy Europejskich
• Bezpośrednie zasiłki trafiły do 62 tys. rodzin na łączną kwotę ponad 1 mld zł
• Koszt nowego mostu w Głuchołazach – 65 mln zł, podniesienie konstrukcji o 1 metr
• Dodatkowe inwestycje w mieście (remont mostu św. Wojciecha, tereny rekreacyjne, kompleks sportowy) – prawie 50 mln zł
• Pakiet pomocowy dla Głuchołaz – 365 mln zł
• Wsparcie objęło prawie 30 różnych instrumentów – od dotacji infrastrukturalnych po zasiłki